تلاوت قرآن

1. تعریف تلاوت قرآن

تلاوت قرآن یکی از عبادت‌هایی است که حضرات معصومین (ع) بدان پایبند بوده‌اند، و بر آن تأکید می‌کردند. در روایات ما بر خواندن قرآن و مداومت بر آن ترغیب شده است. خود قرآن کریم می‌فرماید: فَاقرَؤُا ما تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ - آنچه را از قرآن برای شما میسر است بخوانید. دانستن این امر که واژه «تلاوت» و مشتقات آن بیش از ۶۰ بار در قرآن کریم به کار رفته است، اهمیت و ضرورت درک این واژه را بیش از پیش روشن می‌سازد. بنا بر منابع مستند دینی و روایی، این واژه از ریشه " تلو" به معنای خواندن گرفته شده است. [1] با این حال، برخی از علمای لغت [2]، معنای این ریشه را «اتّباع» به معنای «در پی آمدن» دانسته‌اند چرا که در قرائت قرآن، آیات از پی هم می‌آیند و از این رو به آن «تِلاوة القرآن» نیز می‌گویند. مفسران قرآن، تلاوت قرآن را به معنای خواندن و برگرفته از معنای اصلی آن (اتّباع؛ در پی آمدن) دانسته‌اند. [3]

2. تفاوت تلاوت قرآن با قرائت و ترتیل

به طور کلی می‌توان گفت که قرائت اعم از تلاوت است. بدین معنا که هر تلاوتى قرائت است ولی هر قرائتى را نمی توان تلاوت نامید. تفاوت این مفاهیم به آدابی است که درتلاوت مد نظر قرار می‌گیرد ولی در قرائت نیست. به عبارت دیگر، تلاوت، قرائت همراه با احترام و قداست است به نحوی که ناشی از بزرگداشت و خشوع تلاوت کننده در برابر آن می‌شود. این امر به ویژه درباره کتاب هاى آسمانى به ویژه قرآن کریم به کار مى رود.

منظور از ترتیل نیز، قرائت خاصی از قرآن است که به صورت منظم و مرتب و بدون عجله و شتاب و همراه با آرامش و طمأنینه خوانده شود.[4] به نحوی که هم شنونده جذب این نوع قرائت می‌شود و هم اثر ویژه‌ای بر خود خواننده می‌گذارد. روایات و احادیثی از معصومین علیهما‌السلام در این خصوص وجود دارد که به وجوه مختلف ترتیل قرآن اشاره شده است؛ نظیر: مکث در آیات، با صداى خوب خواندن، به‌طور روشن بیان کردن، خوب ادا کردن حروف و آشنایى با وقف‌هاى آن، و چنان خواندن که دل‌هاى سنگین را بیدار کند. [5] همچنین باید توجه داشت که قرائت و تلاوت اجزایی از ترتیل هستند که شامل ترتیل در لفظ هستند و ترتیل در معنا را شامل نمی‌شوند.

3. شیوه‌های تلاوت قرآن

علمای علوم قرآن، برای تلاوت قرآن، شیوه‌های مختلفی را ذکر کرده‌اند که عمدتا ناظر به سرعت و تأنّی قاری در هنگام تلاوت آیات است:

1. 1. تحدیر: این روش، به سریع خواندن قرآن و تخفیف قواعد آن مثل به قصر خواندن مدها و ساکن کردن حروف متحرّک، به‌گونه‌ای که از حد ترتیل خارج نشود گفته می‌شود. [6]زمانی که قاری قرآن قصد ختم قرآن در زمانی کم و تلاوت بیشتر آیات را دارد از این نوع قرائت استفاده می‌کند. [7]
   2. تدویر: تدویر در لغت به معنی گرد و مدور گردانیدن چیزی آمده است. و در اصطلاح عبارت از قرائتی بین تحقیق و حدر است، (به عبارت دیگر تدویر به کندی تحقیق نمی‌باشد و از نظر سرعت، بسان حدر خوانده نمی‌شود.) به این صورت که کلام خدا به کارگیری الحان عرب و آواهای آن، نیکو قرائت می‌شود. البته زیبا گردانیدن (تحسین) لفظ و صدا به اندازه استطاعت و توانایی است.[8] همچنین این نوع قرائت، همراه با تدبر در معانی آیات و رعایات تمامی قواعد تجویدی است. در این نوع قرائت، کسانی که قائل به مدّ منفصل هستند آن را مدّ می‌دهند اما آن را به حدّ طول (دو تا پنج حرکت) نمی‌رسانند. این نوع از قرائت قرآن بین عامّه مردم به «ترتیل» مشهور است. به‌گفته علّامی در کتاب پژوهشی در علم تجوید، این نوع خواندن شیوهٔ بسیاری از پیشوایان قرائت بوده است.
   3. تحقیق: در لغت به معنی مبالغه در انجام چیزی بدون کمی و زیادی یا رسیدن به حقیقت چیزی باشد. در اصطلاح، عبارت است از: به جا آوردن حق هر حرفی از اشباع مدها، تحقیق همزه‌ها، تمام و کمال آوردن حرکات، اظهار کامل حروف و تشدیدها، آوردن غنه‌ها، تفکیک حروف از یکدیگر و در نظر گرفتن محل وقف‌های مجاز .[9] این تلاوت از جهت سرعت، کندترین نوع خواندن قرآن است. به مرور زمان، این نوع از خواندن به «تلاوت مجلسی» مشهور شده است. در این تلاوت که به تلاوت تَنْغیمی نیز شناخته می‌شود، از نغمات و الحان موسیقی به‌جهت القای مفاهیم آیات و تأثیر بیشر آن بر مخاطب استفاده نیز می‌شود.

4. آثار تلاوت قرآن

در قرآن کریم و روایات اسلامى براى تلاوت قرآن آثار فراوانى بیان شده است، از جمله: ازدیاد ایمان‌، قرار گرفتن در زمره مومنان، اظهار ایمان، اعراض کافران، اقرار به حق، امیداواری به پاداش، انذار، ایمان به پیامبر اسلام، بشارت، تحمل مشکلات، تذکر، تزکیه، تسبیح خدا، تسلیم، تقرب، حجاب، خشوع، خضوع، رحمت، رزق، سپاس خدا، سجده (سجده اهل دانش، سجده برگزیدگان)، فضل، گریه، مانع ارتداد، مغفرت و هدایت.
از بین موارد بالا برخی به صورت موردی و با توجه به آیات قرآن ذکر می‌شود.

4. 1. جلا یافتن دل : پیامبر خدا صلى الله علیه و آله فرمودند: «جِلاءُ هذِهِ القُلوبِ ذِکرُ اللّهِ وتِلاوَةُ القُرآنِ» جلاى این دل ها ذکر خدا و تلاوت قرآن است.
   2. شکوفایی ایمان: امام علی علیه السلام می فرمایند: «لِقاحُ الإیمانِ تِلاوَةُ القرآنِ»؛ بارور شدن ایمان به تلاوت قرآن است.
   3. استجابت دعا: رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمودند: «إنَّ لِصاحِبِ القُرآنِ عِندَ کلِّ خَتمَةٍ دَعوَةً مُستَجابَةً»؛ براى کسى که قرآن تلاوت مى کند، در هنگام هر ختمى یک دعاىِ مستجاب شونده است.
   4. بهره‌مندی از شفاعت قرآن در قیامت: رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمودند: «اِقرَؤُوا القُرآنَ، فَإِنَّهُ یأتی شَفیعاً یومَ القِیامَةِ...»؛ ۵۷ قرآن بخوانید؛ زیرا در روز قیامت، تلاوت کننده خود را شفاعت مى ‏کند. ایشان مى‌فرمايند: «خانه‌هاى خود را با تلاوت قرآن نورانى كنيد و آنها را مثل قبرستان خاموش و تاريك نكنيد، همان‌طور كه يهود و نصارى رفتار كردند كه عبادت را مخصوص معابد قرار دادند و خانه‌ها را تعطيل كردند و در خانه‌ها خبرى نبود پس هر خانه‌اى كه در آن زياد تلاوت قرآن شود، خير و بركت در آن زياد مى‌شود، گشايش در مال، ثروت، دانش، محبت، قدرت و ... در اهل خانه پيدا شده و آن خانه بر اهل آسمان نورافشانى مى‌كند، همان‌طور كه ستارگان بر اهل زمين نورافشانى مى‌كنند» پیامبر اکرم(صلى الله عليه و آله و سلم) می فرمایند: «نَوِّرُوا بُيُوتَكُمْ بِتِلاَوَةِ القُرْآنِ وَ لاَتَتَّخِذُوهَا قُبُوراً كَمَا فَعَلَتِ اليَهُودُ وَ النَّصَارَى صَلُّوا فِى الكَنَائِسِ(1) وَ البِيَعِ(2) وَ عَطَّلُوا بُيُوتَهُمْ فَإنَّ البَيْتَ إذَا كَثُرَ فِيهِ تِلاَوَةُ القُرْآنِ كَثُرَ خَيْرُهُ وَ اتَّسَعَ أهْلُهُ وَ أضَاءَ لاِهْلِ السَّمَاءِ كَمَا تُضِيئُ نُجُومُ السَّمَاءِ لاِهْلِ الدُّنْيَا»(3)؛ (پيامبر اكرم(صلى الله عليه و آله و سلم) مى‌فرمايند: خانه‌هاى خود را با تلاوت قرآن نورانى كنيد و آنها را مثل قبرستان خاموش و تاريك نكنيد، همان گونه كه يهود و نصارى رفتار كردند كه عبادت را مخصوص معابد قرار دادند و خانه‌ها را تعطيل كردند و در خانه‌ها خبرى نبود پس هر خانه‌اى كه در آن زياد تلاوت قرآن شود، خير و بركت در آن زياد مى‌شود، گستردگى و گشايش در مال، ثروت، دانش، محبّت، قدرت و ... در اهل خانه پيدا شده و آن خانه بر اهل آسمان نورافشانى مى‌كند، همان‌گونه كه ستارگان بر اهل زمين نورافشانى مى‌ كنند.
5. تلاوت قرآن در خانه

در روایات، به خواندن قرآن بسیار سفارش شده و برای خانه ای که در آن قرآن خوانده می شود، برکاتی بر شمرده شده است، از جمله مانند:

5. 1. روشنایی خانه. پیامبر(ص) فرمود: «خانه هایتان را با نماز و تلاوت قرآن، روشن گردانید».
   2. درخشندگی برای اهل آسمان. در حدیثی به نقل از پیامبر(ص) آمده است: «خانه ای که در آن قرآن خوانده شود، برای آسمانیان، همچنان دیده می شود که ستارگان برای زمینیان دیده می شوند».
   3. فراوانی خیر و برکت و رانده شدن شیاطین. از رسول خدا(ص) نقل گردیده است: «خانه ای که در آن، قرآن خوانده شود و خداوند در آن یاد شود، برکتش بسیار می گردد و فرشتگان، به آن خانه، آمد و شد می کنند و شیاطین، از آن دور می شوند». مجموعه ای از آثار و برکات دیگری نیز برای دل ها و جامعه، در روایات پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) وجود دارد، از جمله در خطبه های ۱۷۶ و ۱۹۸ نهج البلاغه.

6. آداب تلاوت قرآن

قرآن گرچه بر خواندن آیات قرآنی تأکید کرده است، امّا بیشتر و مهم‌تر از آن بر اندیشیدن و درنگ کردن و تفکّر و تدبّر اصرار ورزیده است:

«أَفَلا يَتَدَبَّرونَ القُرآنَ» : آیا در آیات قرآن تدبّر و درنگ نمی‌کنند؟

«وَ لَقَد يَسَّرنا القُرآنَ لِلذِّكرِ» : و یقیناً ما قرآن را برای پند گرفتن آسان کردیم.

به طور کلی، آداب تلاوت قرآن را می‌توان در دو دسته آداب ظاهرى و آداب باطنى تقسیم بندی کرد:

1. 1. آداب ظاهرى

مهم ترین آداب ظاهرى تلاوت قرآن که در روایات آمده عبارت اند از:

1. 1. 1. طهارت و آراستگى: سزاوار است قارى با طهارت و وضو باشد و مسواک بزند تا دهانش که مَعْبر قرآن است خوشبو شود. [10]لباس او نیز تمیز و مرتّب باشد و در کمال ادب و وقار و آرامش رو به قبله بنشیند؛ مانند شاگردى که در برابر استاد نشسته و بر چیزى تکیه ندهد. [11]
      2. مکان مناسب: مکان تلاوت باید پاکیزه و مناسب باشد و خواندن قرآن در مسجد فضیلت بیشترى دارد،گرچه نباید خواندن قرآن در خانه ترک شود، زیرا به گفته رسول خدا صلى الله علیه وآله تلاوت قرآن در خانه سبب برکت و نورانى شدن آن است

1. 1. 3. دعای قبل و بعد از تلاوت: از امامان معصوم علیهم السلام دعاهاى فراوانى براى شروع و ختم تلاوت رسیده است.

1. 1. 4. استعاذه و تسمیه: خداوند متعال مى فرماید: هنگامى که خواستى قرآن بخوانى از شرّ شیطان رانده شده به خداوند پناه ببر و نیز مى فرماید: بخوان به نام پروردگارت که انسان را آفرید. بسیارى از مفسران مراد از این آیه را خواندن قرآن مى دانند. بنا به نقلى امام کاظم علیه السلام، هنگام استشهاد به آیه اى از قرآن، نخست استعاذه مى کردند، سپس «بسم اللّه الرّحمن الرّحیم» مى گفتند؛ آن گاه آیه را تلاوت مى فرمودند. قُرّاء در گفتن استعاذه پیش از تلاوت اتفاق نظر دارند. قرائت بسمله نیز در آغاز سوره سفارش شده است و چنانچه تلاوت از میان سوره آغاز گردد، گفتن «بسم اللّه الرّحمن الرّحیم» بسیار نیکو و پسندیده است
      5. صداى زیبا و حزین: از دیگر آداب تلاوت قرآن خواندن آن با صداى بلند و نیکو و حزین و قرائت با لهجه عربى و رعایت ترتیل در آن است. خواندن قرآن با صداى آهسته از ریا و خودنمایى دور بوده، در برخى روایات به صدقه پنهانى تشبیه شده؛ ولى قرائت با صداى بلند بیشتر سفارش شده و در سیره عملى پیامبر صلى الله علیه وآله و امامان معصوم علیهم السلام گزارش شده است. براى تلاوت قرآن با صداى بلند آثارى چون افزایش نشاط، کم شدن کسالت، حضور قلب، ترویج فرهنگ قرآن در جامعه، تأثیر مثبت در تربیت افراد خانواده ۲۷ و بهره مندى قارى و مستمع از پاداش بیان شده است.
      6. استماع و انصات: ادب شنیدن و سکوت، درباره شنوندگان کلام الهى است. خداوند متعال مى فرماید: و چون قرآن خوانده شود بدان گوش فرا دهید و متوجّه و ساکت باشید، تا مشمول رحمت خداوند گردید. در روایات نیز بر این ادب تأکید شده است.
      7. قرائت از روى مصحفپیامبر اکرم صلى الله علیه وآله آن را سخت ترین حالت براى شیطان دانسته اند. امام صادق علیه السلام نیز آن را سبب بهره مندى چشم و سبک شدن بار گناه پدر و مادر دانسته است، هرچند کافر باشند.

1. 2. آداب باطنى

برخی از آداب باطنى تلاوت قرآن بدین شرح است:

• توجه به عظمت کلام: نخستین ادب باطنى تلاوت، توجه داشتن به عظمت و بلندى کلام خدا و نیز توجّه به لطف و فضل الهى به بندگانش در تنزل دادن آن از عرش جلال خویش تا فهم خلایق است. [12]

• تعظیم متکلم: قارى باید عظمت متکلّم را در دل خویش حاضر بیابد و بداند آن چه مى خواند از سنخ کلام بشر نیست و در حدّ رتبه متکلّم به کلام وى توجّه کند. تعظیم کلام در پى تعظیم متکلّم حاصل مى شود.[13]

• حضور قلب: اهمیت این ادب تا بدان حد است که اهل ذکر و عبادت اگر سوره اى را بدون حضور قلب مى خواندند آن را تکرار مى کردند. حضور قلب با تعظیم متکلّم حاصل مى شود و از سوى دیگر همه اسباب حضور قلب و انس دل در قرآن موجود بوده و چنانکه در روایات نیز آمده هیچ گاه قارى قرآن از قرائت کلام خداوند خسته نمى شود. [14]

• تدبّر: خداوند متعالى علت نزول قرآن را تدبّر در آیاتش بیان کرده است. تدبّر، اندیشیدن در معانى و مفاهیم قرآن کریم و مرحله اى برتر از حضور قلب است، از این رو به ترتیل در قرائت قرآن سفارش شده تا زمینه هاى تدبّر در آن فراهم گردد. به گفته امیرمؤمنان (علیه السلام) در قرائت بى تدبر خیرى نیست.[15]

• تفهّم: تفهّم» بدین معناست که قارى به تدبّر در فهم معنا اکتفا نکند و از هر آیه آنچه سزاوار و شایسته است بفهمد و سعى کند حقیقت معنا بر او روشن شود و مقصود خداوند را از آن دریابد و به عظمت وى بیندیشد و بداند که جز خداوند همه چیز فانى است. [16]
• تخلّى: تخلّى، زدودن موانع فهم آیات مانند اصرار بر گناه، کبر و خودپسندى و حب دنیا است تا حجاب ها و پرده هاى مانع فهم عمیق اسرار قرآن کریم برطرف شوند. [17]

• تخصیص: تخصیص، آن است که قارى فرض کند مخاطبِ همه خطاب هاى قرآن است و اوامر و نواهى و وعد و وعید قرآن ناظر به اوست و گویى آیات الهى هم اکنون بر قلب او فرو فرستاده شده اند.

• تأثّر: دگرگون شدن حال قارى هنگام تلاوت را «تأثّر» مى نامند. او بر حسب معرفت و مقام خود، هنگام قرائت حالت اندوه و ترس و امیدوارى به خود مى گیرد و هرچه شناخت وى بیشتر شود ترس و اندوه افزون ترى در تلاوت به وى دست مى دهد. در روایات آمده است که قرآن با حزن فرود آمده و شایسته است با صداى حزین نیز خوانده شود و نیز آمده است که هیچ بنده اى قرآن نخواند مگر آنکه حزن و اندوهش فزونى یابد و شادی اش کم گردد، گریه اش بسیار و خنده اش اندک شود. خضوع و خشوع در برابر جلال و جمال خداوند نتیجه تأثر هنگام خواندن قرآن است و بکاء و تباکى نیز محصول همین ادب باطنى قرائت است.

• ترقّى:ترقّى، آن است که قارى در حال پیشرفت باشد و تا آن جا پیش رود که کلام خداوند را از جانب خود او استماع کند نه از طرف خویش. نازل ترین درجه ترقّى آن است که قارى قرآن احساس کند که آیات قرآن را بر خداوند قرائت مى کند. احساس حضور در برابر خداوند نیز حالت هاى دعا، گریه و توبه را در وى پدید مى آورد. دومین مرتبه آن است که در قلب خود مشاهده کند که گویا خداوند عظیم به لطف و کرم خود به او خطاب مى کند و سخن مى گوید و امر و نهى مى کند. او در این هنگام در مقام هیبت و حیا و گوش دادن و شنیدن است. سومین و برترین حدّ ترقى آن است که قارى صفات خداوند را در کلام او بیابد و در این مرحله به خود و قرائت خود توجه نکند و همه همتش مصروف به خداوند و تفکّر در مقام و عظمت الهى شود. امام صادق علیه السلام در این باره مى فرمایند: به خدا سوگند که خداوند در کلام خود براى بندگانش تجلّى کرده است؛ ولى آنان نمى بینند. [18]

• تبرّى:تبرّى، بیزارى از خویشتن و نیز ننگریستن در خود به چشم رضایت و تزکیه است. در این حالت اگر آیاتى شامل مدح و ستایش نیکان و مؤمنان را بخواند، خود را از آنان ندانسته، اهل صدق و یقین را از آنان مى داند و آرزو مى کند تا خداوند وى را از آنان قرار دهد و چنانچه آیات نکوهش گناهکاران را قرائت کند خود را در آن مقام و مخاطب آن آیات دیده، مى کوشد از آنان نباشد. امیرمؤمنان (علیه السلام) مى فرمایند: پرهیزگاران چون به آیه اى مى رسند که در آن از عذاب خداوند سخن رفته گوش دل را بدان مى سپرند، چنانکه گویى صداى آتش جهنم در گوش آنان طنین انداز است. [19]

7. مقدار تلاوت قرآن

امام صادق علیه السلام فرمودند: «قرآن پیمان خدا با بندگان خویش است. سزاوار است هر مسلمان در این پیمان بنگرد و هر روز ۵۰ آیه از آن را بخواند». مفسران در مقدار «قرائت آنچه میسّر است» که خداوند در آیه ۲۰ سوره مزمّل به آن فرمان داده ( فَاقرَءوا ما تَیَسَّرَ مِنَ القُرءانِ) بر یک رأى نیستند؛ سعید بن جبیر آن را ۵۰ آیه، ابن عباس ۱۰۰ آیه، سُدّى ۲۰۰ آیه و جُوَیْبِر ثلث قرآن دانسته است. امام رضا علیه السلام «ما تَیَسَّرَ» را آن مقدار از قرآن دانسته اند که با خشوع قلب و صفاى درون خوانده شود .

1. 1. قرائت روزانه قرآن

قرآن کریم برای یادآوری و ذکر است. برای همین است که در روایات داریم که اگر کسی هر روز دست کم پنجاه آیه قرآن بخواند از شمار غافلان و غفلت‌زدگان نخواهد بود: لَم يُكتَب مِنَ الغافِلينَ.

در قرآن بر تلاوت آیات تأکید شده است. مثلاً در سورۀ مزمل که در ماه‌های آغازین بعثت پیامبر اکرم (ص) است، آیۀ فَاقرَؤُا ما تَيَسَّرَ مِنَ القُرآنِ را دوبار تأکید می‌کند و در کنار سایر ویژگی‌هایی همچون نماز و غیره، موضوع ضرورت خواندن قرآن و مداومت بر آن طرح می‌شود. به پیامبر (ص) می‌فرماید که در دل شب برخیز و با خدا حرف بزن و قرآن بخوان. لذا یکی از توصیه‌های مدام ائمّۀ معصومین (ع) آن است که امّت را به تلاوت قرآن و مداومت بر آن، و از آن مهم‌تر اندیشیدن در معنای آن فرا خوانده‌اند.

8. اهمیت تلاوت قرآن در سیره اهل بیت (ع)

امام صادق (ع) فرموده‌اند که پدر من امام باقر (ع) بعد از نماز صبح تا طلوع آفتاب، ما را جمع می‌کرد و به خواندن قرآن فرا می‌خواند و آن‌ها که قرآن خواندن را بلد نبودند به گفتن ذکر فرمان می‌داد. 5 باری، این نشان‌دهندۀ اهمیّت قرآن است. مگر فراموش کرده‌ایم که سیّدالشهداء (ع) در شب عاشورا به دعا و قرآن پرداخت و یاران و خاندانش- به گفته راویان- مثل کندوی زنبوران، پیاپی به قرآن و دعا و ذکر مشغول بودند. وقتی که از مدینه خارج شدند قرآن خواندند. سر مقدس آن حضرت بر فراز نیزه قرآن خواند: أَم حَسِبتَ أَنَّ أَصحابَ الكَهفِ وَ الرَّقِيمِ كانوا مِن آياتِنا عَجَباً.

در تاریخ حیات رسول اکرم (ص) آورده‌اند که آن حضرت تا سوره‌های حدید، حشر، صف، جمعه، تغابن را نمی‌خوانند نمی‌خوابیدند، 7 سورۀ اعلی را نیز بسیار دوست داشتند و دمادم می‌خواندند. 8 ایشان با آوایی زیبا و دلنشین تلاوت می‌کردند.

بگذارید از امیر مؤمنان علی (ع) نیز بگوییم. عبدالرّحمن سلمی می‌گوید: «به خدا سوگند هیچ قریشی را ندیدم که بیشتر از امیر المؤمنین علی (ع) قرآن بخواند».

آیۀ چهل و ششم سورۀ نساء را بسیار دوست داشت و پیاپی می‌خواند :»إِنَّ اللَّهَ لا يَغفِرُ أَن يُشرَكَ بِهِ وَ يَغفِرُ ما دونَ ذلِكَ لِمَن يَشاءُ

سایر ائمّه نیز در تلاوت قرآن بسیار کوشا بوده‌اند. گاه صدای تلاوت قرآن موجب می‌شد که رهگذران در کوچه می‌ایستادند و به صدای قرآن خواندنِ آنان گوش می‌سپردند. تعلیم قرآن را از خردسالی می‌دانستند و اطفال را به خواندن قرآن ترغیب و تشویق می‌کردند.

منابع:

1. خبرگزاری بین‌المللی قرآن کریم (ایکنا)
2. دانشنامه حوزوی ویکی فقه
3. شاهرودی، محمد سعید، 1381، نگاهي نو به آداب باطنی تلاوت قرآن، نشریه پژوهشنامه علوم انسانی و اجتماعی
4. ویکی‌شیعه
5. دانشنامه اسلامی
6. المحجة البیضاء، ج ۲، ص ۲۱۹.
7. وسائل الشیعه، ج ۵، ص ۲۱۳
8. الکافى، ج ۲، ص ۶۱۰؛ المحجة البیضاء، ج ۲، ص ۲۱۹ ـ ۲۲۰
9. جامع احادیث الشیعه، ج ۱۹، ص ۱۰۰ ـ ۱۰۸
10. سوره نحل آیه ۹۸
11. سوره علق آیه ۱
12. مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۷۸۱.
13. بحارالانوار، ج ۸۹، ص ۲۱۰؛ الاحتجاج، ج ۲، ص ۱۶۴.
14. التبیان، ج ۱، ص ۲۲.
15. جامع احادیث الشیعه، ج ۱۹، ص ۹۹؛ مستدرک الوسایل، ج ۴، ص ۲۶۴ ـ ۲۶۵.
16. الصافى، ج ۱، ص ۷۱ ـ ۷۲ ؛ بحار الانوار، ج ۸۹، ص ۱۹۰ ـ ۱۹۴ ؛ کنز العمال، ج ۱، ص ۶۰۴ ـ ۶۰۵.
17. المحجة البیضاء، ج ۲، ص ۲۲۹.
18. احیاء علوم الدین، ج ۱، ص ۵۰۶؛ کنز العمال، ج ۱، ص ۶۰۴.
19. جامع احادیث الشیعه، ج ۱۹، ص ۸۵.
20. جامع احادیث الشیعه، ص ۸۳ ـ ۸۵.
21. المحجة البیضاء، ج ۲، ص ۲۳۰.
22. جامع الاخبار، ص ۴۴ ـ ۴۷.
23. سوره اعراف آیه ۲۰۴
24. بحار الانوار، ج ۸۹، ص ۲۲۱؛ جامع احادیث الشیعه، ج ۱۹، ص ۲۰۰
25. بحار الانوار، ج ۸۹، ص ۲۰۱ ـ ۲۰۲.
26. بحار الانوار، ج ۸۹، ص ۲۰۲.
27. جامع السعادات، ج ۳، ص ۳۶۸ ـ ۳۷۰
28. جامع السعادات، ج ۳، ص ۳۶۹ ـ ۳۷۰
29. جامع السعادات، ج ۳، ص ۳۷۰ ـ ۳۷۲.
30. احیاء علوم الدین، ج ۱، ص ۵۱۱ ـ ۵۱۲؛ جامع السعادات، ج ۳، ص ۳۷۱.
31. سوره ص آیه ۲۹
32. احیاء علوم الدین، ج ۱، ص ۵۱۲؛ المحجة البیضاء، ج ۲، ص ۲۳۷.
33. وسائل، ج ۶، ص ۱۷۳؛ جامع السعادات، ج ۳، ص ۳۷۲.
34. جامع السعادات، ج ۳، ص ۳۷۲؛ المحجة البیضاء، ج ۲، ص ۲۳۸ ـ ۲۳۹؛ احیاء علوم الدین، ج ۱، ۵۱۳ ـ ۵۱۵.
35. المحجة البیضاء، ج ۲، ص ۲۴۱؛ الصافى، ج ۱، ص ۷۳.
36. احیاء علوم الدین، ج ۱، ص ۵۱۷؛ المحجة البیضاء، ج ۲، ص ۲۴۳؛ الصافى، ج ۱، ص ۷۳.
37. احیاء علوم الدین، ج ۱، ص ۵۱۸ ـ ۵۲۱؛ المحجة البیضاء، ج ۲، ص ۲۴۴ ـ ۲۴۷.
38. احیاء علوم الدین، ج ۱، ص ۵۲۲ ـ ۵۲۳؛ المحجة البیضاء، ج ۲، ص ۲۴۷.
39. بحارالانوار، ج ۸۹، ص ۱۰۷.
40. احیاء علوم الدین، ج ۱، ص ۵۲۳؛ المحجة البیضاء، ج ۲، ص ۲۴۸ ـ ۲۴۹.
41. نهج البلاغه، خطبه ۱۹۳ ؛ جامع السعادات، ج ۳، ص ۳۷۷ ـ ۳۷۸.

---

[1] ازهرى، محمد بن احمد، تهذیب اللغة، ج 14، ص 225، بیروت، دار احیاء التراث العربی‏، چاپ اول‏، 1421ق؛

[2] ابن فارس، احمد‏، معجم مقاییس اللغه‏، ج 1، ص 351، قم، مکتب الاعلام الاسلامی‏، چاپ اول‏، 1404ق.

[3] طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، ج ‏1، ص 199 و 442، بیروت، دار احیاء التراث العربی، بی‌تا؛ طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ‏1، ص 215، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش.

[4] ر. ک: ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج 11، ص 265، بیروت، دار صادر، چاپ سوم، 1414ق؛ «ترتیل خواندن قرآن»، 14877.

[5] مجمع البيان، جلد 10، صفحه 378؛ اين حديث در اصول كافى، جلد 2، باب ترتيل القرآن بالصوت الحسن، و كتب ديگر با مختصر تفاوتى نيز آمده است‏.

[6] علّامی، پژوهشی در علم تجوید، ۱۳۸۱ش، ص۵۰.

[7] علّامی، پژوهشی در علم تجوید، ۱۳۸۱ش، ص۵۰.

[8] ابن جزری، محمدبن محمد، النشر فی القراآت العشر، ج۱، ص۲۰۵

[9] ابن جزری، محمدبن محمد، النشر فی القراآت العشر، ج۱، ص۲۰۵.

[10]کنزالعمال، ج ۱، ص ۶۱۱

11 المحجة البیضاء، ج ۲، ص ۲۱۹.

[12] جامع السعادات، ج ۳، ص ۳۶۸ ـ ۳۷۰

[13] جامع السعادات، ج ۳، ص ۳۶۹ ـ ۳۷۰

[14] احیاء علوم الدین، ج ۱، ص ۵۱۱ ـ ۵۱۲؛ جامع السعادات، ج ۳، ص ۳۷۱.

[15] وسائل، ج ۶، ص ۱۷۳؛ جامع السعادات، ج ۳، ص ۳۷۲.

[16] جامع السعادات، ج ۳، ص ۳۷۲؛ المحجة البیضاء، ج ۲، ص ۲۳۸ ـ ۲۳۹؛ احیاء علوم الدین، ج ۱، ۵۱۳ ـ ۵۱۵.

[17] المحجة البیضاء، ج ۲، ص ۲۴۱؛ الصافى، ج ۱، ص ۷۳

[18] بحارالانوار، ج ۸۹، ص ۱۰۷.

[19] نهج البلاغه، خطبه ۱۹۳ ؛ جامع السعادات، ج ۳، ص ۳۷۷ ـ ۳۷۸.

وحدت اسلامی

واژه وحدت اسلامی از اصول بسیار مهم و بنیادینی است که بسیاری از دشمنان اسلام بر سر از میان برداشتن آن تلاش‌های بسیاری کرده و توطئه‌های فراوانی به راه انداخته‌اند. هر آنچه که زمینه تفرقه میان مسلمانان از هر مذهبی را ایجاد کند، لطمه‌اش از همان ابتدا نصیب پیروان آئین اسلام خواهد شد.

تفرقه سبب پراکندگی مسلمانان شده و باعث ضعیف و خوار شدن آنها می‌شود و راه تسلط و سیطره دشمنان بر آنها را باز می‌گذارد. این رویه نه تنها به نفع اسلام نیست، بلکه تبعات بسیاری را برای مسلمانان به دنبال دارد که نمونه‌های بسیاری از آن را در جهان کنونی شاهد هستیم.



معنی وحدت اسلامی
معنی لغوی وحدت، اتحاد، توافق، همبستگی، همدلی، همراهی، یکدلی، ائتلاف و ... است. (1) وحدت اسلامی به معنی اتحاد داشتن و همدلی و همبستگی میان افرادی است که پیرو آئین‎های مختلف با رویکرد اسلامی هستند.

این واژه به آن معنی نیست که پیرو یکی از مذاهب اسلامی از مذهب خود دست بکشد و برای مثال شخصی که سنی است به مذهب شیعه درآید یا برعکس. اختلاف برخی از عقاید در میان مذاهب اسلامی امری مبرهن است و وحدت به آن معنی نیست که این اختلافات برچیده می‌شود.

وحدت اسلامی به آن معنی است که پیروان هر مذهب با توافق، همدلی و یکپارچگی بر سر اشتراکات مذاهب خود که احکام، خدا، قرآن، پیامبر، اخلاق و ... است، مقابل دشمنان بایستند و از تعدی و تجاوز آنها جلوگیری کنند. (2) معاندان با اسلام، دشمن همه مذاهب اسلامی هستند. بر همین اساس سنی و شیعه باید اختلاف را کنار بگذارند و به دفاع از اسلام با تکیه بر اشتراکاتی که دارند بپردازند.



وحدت در قرآن کریم
در قرآن کریم کلمه وحدت با واژه‌های عربی مختلفی مورد استفاده قرار گرفته است که از آن جمله می‌توان به اعتصموا، تعاونوا، اصلحوا، امة واحدة، امة وسط، حزب الله، صبغة الله و اخوة اشاره کرد. (3)

آیات قرآن درباره وحدت اسلامی
در آیه 105 سوره آل‎عمران می‌خوانیم: «وَلا تَكونوا كَالَّذينَ تَفَرَّقوا وَاختَلَفوا مِن بَعدِ ما جاءَهُمُ البَيِّناتُ وَأُولٰئِكَ لَهُم عَذابٌ عَظيمٌ؛ و مانند کسانی نباشید که پراکنده شدند و اختلاف کردند؛ پس از آن که نشانه‌های روشن پروردگار به آنان رسید و آنها عذاب عظیمی دارند.»(4)

همچنین خداوند در آیه 103 سوره مبارکه آل‌عمران می‌فرماید: «وَاعتَصِموا بِحَبلِ اللَّهِ جَميعًا وَلا تَفَرَّقوا ۚ وَاذكُروا نِعمَتَ اللَّهِ عَلَيكُم إِذ كُنتُم أَعداءً فَأَلَّفَ بَينَ قُلوبِكُم فَأَصبَحتُم بِنِعمَتِهِ إِخوانًا وَكُنتُم عَلىٰ شَفا حُفرَةٍ مِنَ النّارِ فَأَنقَذَكُم مِنها ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُم آياتِهِ لَعَلَّكُم تَهتَدونَ؛ و همگی به ریسمان خدا چنگ بزنید، و پراکنده نشوید و نعمت خدا را بر خود به یاد آرید که چگونه دشمن یکدیگر بودید، و او میان دل‌های شما الفت ایجاد کرد و به برکتِ نعمتِ او برادر شدید. و شما بر لبِ حفره‌ای از آتش بودید، خدا شما را از آن نجات داد؛ این چنین، خداوند آیات خود را برای شما آشکار می‌سازد، شاید پذیرای هدایت شوید.»

آیه 92 سوره انبیاء با موضوع وحدت نازل شده است؛ «إِنَّ هذِهِ أُمَّتُکُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَ أَنا رَبُّکُمْ فاعْبُدُونِ؛ این پیامبران بزرگ و پیروانشان همه امّت واحدى بودند و پیرو یک هدف؛ و من پروردگار شما هستم؛ مرا پرستش کنید.» (5)

در آیه 105 سوره آل‌عمران نیز می‌خوانیم: «وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ تَفَرَّقُوا وَاخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَأُولَٰئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ؛ و شما مسلمانان مانند مللی نباشید که پس از آنکه آیات روشن برای آنها آمد راه تفرقه و اختلاف پیمودند، که البته برای آنها عذاب بزرگ خواهد بود.»(6)



احادیث و روایات درباره وحدت اسلامی
رسول اکرم (ص) درباره وحدت اسلامی فرموده است: «مَثَلُ المُؤمِنينَ في تَوادِّهِمْ وَ تَعاطُفِهِمْ وَ تَراحُمِهِمْ مَثَلُ الجَسدِ؛ إذا اشتكى مِنهُ عُضوٌ تَداعى سائرُ الجَسَدِ بالسَّهَرِ و الحُمّى؛ تمام مسلمانان عالم اعضای یکدیگر هستند وهمه آنان به منزله یک جسد می‌باشند، که اگر عضوی از آن به درد آید سایر اعضاء نیز متاثر خواهند شد.»(7)

از رسول اکرم(ص) روایت شده است که «إسمعوا و أطیعوا لمن ولاه الله الأمر، فإنه نظام الإسلام؛ از حاکمان الهی اطاعت کنید و گوش بفرمان باشید، زیرا اطاعت از رهبری مایه وحدت امت اسلام است.»(8)

امیر مومنان علی (ع) نیز فرموده است: «و علیکم بالتواصل و التباذل و ایاکم و التدابر و التقاطع؛ و بر شما باد به ارتباط و بذل و بخشش و دوری گزیدن از جدایی و پشت کردن به یکدیگر.» (9)

امام باقر (ع) فرموده است: «یا معشر المؤمنین تألفوا و تعاطفوا؛ هان ای گروه مؤمنان، مأنوس و متحد باشید و به هم مهربانی کنید.» (10) همچنین از حضرت علی (ع) حدیث دیگری است که «صلاح ذات البین أفضل من عامة الصلاة و الصیام؛ اصلاح اختلاف‌ها، از تمامی نمازها و روزه‌ها برتر است.» (11)

سخن بزرگان درباره وحدت اسلامی
علامه شرف‌الدین

علامه سیدعبدالحسین شرف‌الدین عاملی (مجتهد شیعه، فقیه و از رهبران استقلال لبنان) (12) در این باره گفته است: «سیاست سبب جدایی شیعه و سنی شد، همو نیز باید سبب اتحاد شیعه و سنی شود.»



شیخ محمدتقی قمی
شیخ محمدتقی قمی، موسس «دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیة» و نماینده آیت‌الله بروجردی در مدرسه فیضیه قم، درباره راه‌اندازی این مرکز گفته است: «هدف از تاسیس این مرکز، تقریب میان مذاهب است و نه توحید مذاهب، یعنی هدف این نیست که شیعه از اصول و معتقدات خودش فاصله بگیرد، و یا سنّی از مبانی اعتقادی‎اش دست بردارد. علت فاصله میان مذاهب، عدم آشنایی صحیح از مبانی فکری یکدیگر است. با تاسیس این مرکز، صاحبان ‌اندیشه‌های هر یک از مذاهب می‌توانند با حفظ مبانی اعتقادی خود و احترام به معتقدات همدیگر، مسائل اختلافی را در محیطی آرام مطرح کنند تا ضمن آشنایی با افکار همدیگر و مشترکات میان مذاهب، تفاهم بیشتری داشته باشند که این قضیه در نهایت به نفع شیعه است.»



شهید مطهری

استاد شهید مرتضی مطهری درباره برداشت ناصحیح از وحدت اسلامی گفته است: «ایراد این است که با طرح و بحث این مسائل تکلیف اتحاد اسلامی چه می‌شود؟ آن چه بر سر مسلمین آمد، شوکت آنها را گرفت و آنها را زیر دست و تو سری خور ملل غیرمسلمان قرار داد، همین اختلافات فرقه‌ای است. آیا طرح این گونه بحث‌ها کمک به هدف‌های استعماری نیست؟

جواب این است که بدون شک نیاز مسلمین به اتحاد و اتفاق از مبرم‎ترین نیازهاست و درد اساسی جهان اسلام همین کینه‌های کهنه میان مردم مسلمان است. دشمن هم همواره از همین‌ها استفاده می‌کند.»

نگاه سیاستمداران غیرمسلمان درباره وحدت اسلامی

دکتر مایکل برانت (معاون اسبق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)) در کتاب «نقشه‌ای برای جدایی مکاتب الهی» نظریه‌ای را مطرح کرده که در قالب آن گفته است: «افرادی که با شیعه اختلاف نظر دارند، باید تلاش خود را علیه شیعه منظم و مستحکم کرده، و کافر بودن شیعه را گسترش داده و آنها را از جامعه جدا کرده وعلیه آنها مطالب نفرت برانگیز بنویسند.» (13)، (14)

ویلیام یوئرت گلدستون (سیاستمدار، رهبر لیبرال‌ها و نخست‌وزیر 4 دوره انگلستان) (15) در این باره اظهار کرده است: «مادام هذا القرآن موجوداً فی ایدی المسلمین، فلن تستطیع اروبا السیطرة علی الشرق ولا ان تکون هی نفسها فی امان؛ مادامی که قرآن در دست مسلمان‌هاست، اروپا نه می‌تواند بر شرق تسلط یابد و نه احساس امنیت کند.»

داوید بن گوریون (بنیانگذار و نخستین نخست‌وزیر اسرائیل و آغازگر جنگ اشغال فلسطین در سال 1948) (16) اظهار کرده است: «انّ اخشی ما نخشاه ان یظهر فی العالم العربی، محمد جدید؛ آنچه که ما را به وحشت‌ انداخته این است که می‌ترسیم در جهان عرب، محمد تازه‌ای ظهور کند.»



اهمیت وحدت در طرح برخورد تمدن‌ها
ساموئل هانتینگتون، نظریه‌پرداز مشهور کاخ سفید در کتابش با عنوان «برخورد تمدن‌ها و دوباره‌سازی نظم جهانی» اهمیت وحدت را مورد تاکید قرار داده و نظریه‌ای با نام جنگ تمدن‌ها برای از میان بردن آن ارائه کرده که اساس آن بر این موضوع مبتنی است که طبق نظریه عرضه شده از سوی این شخصیت، با اتمام جنگ سرد، آنچه در قالب فرهنگ و هویت مذهبی است، منبع و مأخذ تمام مجادلات، مباحثات، مغایرات و ستیزها می‌شود. (17)، (18)

نظریه برخورد تمدن‌ها در سال 1992 مطرح شد و در قالب مقاله‌ای طی سال بعد به چاپ رسید. استنادهای بسیاری به این مقاله شده است و هانتینگتون در سال 1996 نظریه خود را با چاپ کتاب برخورد تمدن‌ها گسترش داد.

این واژه پیش از هانتینگتون نیز مطرح شده بود که از آن جمله می‌توان به انتشار مقاله «بنیان خشم مسلمانان» در سال 1990 از سوی برنارد لوئیس (استاد بازنشسته مطالعات خاور نزدیک دانشگاه پرینستون)، چاپ کتاب «اسلام جوان در حرکت» با موضوع خاورمیانه از بازیل متیوز(نظریه‌پرداز) در سال 1926 و آلبر کامو (نویسنده، فیلسوف و روزنامه‌نگار فرانسوی برنده جایزه ادبی نوبل) (19) در سال 1946 یاد کرد.

البته در برخورد با نظریه برخورد تمدن‌های هانتینگتون، ادوارد ودیع سعید (نظریه‌پرداز، منتقد و فعال سیاسی فلسطینی ـ آمریکایی) (20) سخنرانی منتقدانه‌ای با عنوان «افسانه برخورد تمدن‌ها» ایراد کرد. تونی بلنکلی نیز در برابر تئوری نظریه‌پرداز مشهور کاخ سفید، نظریه‌ای با عنوان «آخرین فرصت غرب؛ آیا در برخورد تمدن‌ها پیروز خواهیم شد؟» را مطرح کرد.



خبرگزاری قرآنی ایکنا





https://abadis.ir/fatofa/%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF/

https://www.islamquest.net/fa/archive/fa4917

https://hawzah.net/fa/Article/View/91435/%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86

https://fa.wikishia.net/view/%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D8%B1%D9%81%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86

https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=3766

https://makarem.ir/main.aspx?lid=0&mid=249718&typeinfo=23&catid=24212

https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_105_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A2%D9%84_%D8%B9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86

امالی مفید، ج1، ص 14

نامه 47 نهج‌البلاغه

الکافی، جلد 2، ص 345

https://hawzah.net/fa/Article/View/5107/%DA%86%D9%87%D9%84-%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA-

أحمد بن محمد، مسند احمد، ج۳۰، ص۳۳۰

روزنامه جمهوری اسلامی، مورخ ۵/۳/۱۳۸۳

هفته نامه افق حوزه، ۲۸/۲/۱۳۸۳

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DB%8C%D9%88%D8%A6%D8%B1%D8%AA_%DA%AF%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D9%86

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%DA%AF%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%88%D9%86

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A6%D9%84_%D9%87%D8%A7%D9%86%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF%D8%AA%D9%88%D9%86

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF_%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%84%D8%A8%D8%B1_%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%88

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF_%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF

حوادث فلسطین در عملیات طوفان الاقصی

به دنبال شروع طوفان الاقصی که توسط حماس و نیروهای مقاومت مردمی فلسطین در روز پانزدهم مهرماه (7 اکتبر) علیه صهیونیست‌ها آغاز شد، اسرائیل نیز در اقدامی مقابله‌جویانه، اقدام به شلیک پی در پی موشک به باریکه غزه و مسدود کردن گذرگاه‌های این منطقه کرد.

آمار شهادت فلسطینیان در ادامه طوفان الاقصی
شهید شدن 3 هزار کودک و هزار و 700 زن فلسطینی طی نخستین روزهای آبان‌ماه در منطقه غزه در اثر حملات صهیونیست‌ها از جمله رویدادهایی بود که در ادامه طوفان الاقصی به وقوع پیوسته است. همچنین هزار و 600 نفر از مردم فلسطین که 900 نفر آنها را کودکان تشکیل می‌دهند در اثر بمباران اسرائیلی‌ها زیر آوار مانده‌اند و خبری از آنها در دست نیست.

آمار ارائه شده درباره ویرانی منازل مسکونی غزه بر اثر بمباران، در حدود 40 درصد از کل سازه‌های موجود در این باریکه است. این موضوع سبب آوارگی 1 میلیون و 400 هزار نفر از مردم فلسطین شده است. (1)

وضعیت فلسطین در ادامه عملیات طوفان الاقصی
محمد ابوسلمیه، مدیر بیمارستان شفای غزه در ادامه جریان طوفان الاقصی به استفاده از مواد جنگی نامتعارف توسط صهیونیست‌ها در بمباران غزه یاد کرده است. این مهمات سبب سوختگی‌های مختلف مجروحان از نوع درجه 4 شده است. این نوع سوختگی قابلیت درمان در مجهزترین مراکز جهان را نیز ندارد.

مرکز سوختگی این بیمارستان که دارای ظرفیت 10 نفر است، در حال حاضر مراقبت از 150 مجروح سوختگی با درجه 4 را برعهده دارد که تعدادی از آنها نیز درگذشته‌اند. بنا به گفته دو نفر از پزشکان انگلستان که در غزه مشغول به فعالیت هستند، سوختگی‌هایی که دیده می‌شود پیش از این شناخته نشده بود و این موضوع نشانگر آن است که اسرائیل در حملات خود از مهمات کشنده استفاده کرده است.

از سویی نبود تعداد لازم تخت برای درمان مجروحان، شرایط مناسب و لازم برای جراحی و مداوای آنها از دیگر مسائل سلامتی و بهداشتی است که طی این ایام در غزه وجود دارد. نبود سوخت از آن جهت اهمیت دارد که بیماران بخش مراقبت‌های ویژه و مجروحانی که به دستگاه‌های تنفس مصنوعی وصل هستند، همچنین نوزادانی که در دستگاه‌های ویژه نگهداری می‌شوند با پایان سوخت، دچار مرگ خواهند شد.

نگهداری مجروحان به دلیل نبود ظرفیت کافی در چادرهای خیابانی، کمبود تجهیزات بهداشتی، درمانی و پزشکی، کمبود کادر متخصص و نیروی پزشکی کارآمد نیز جزء مسائل درمانی و بهداشتی است که هم اکنون در ادامه طوفان الاقصی در غزه وجود دارد. (2)

عملیات طوفان الاقصی، رسانه فلسطینی شهاب اعلام کرده که روز چهارم آبان‌ماه مناطقی از خاک این کشور که در دست اسرائیل است از جمله تل آویو، قدس اشغالی، یافا و مناطق مرکزی فلسطین توسط نیروهای گردان‌های القسام مقاومت، به تلافی کشتار مردم غزه، مورد هدف اصابت راکت قرار گرفته‌اند. (3) تعدادی از موشک‌ها به جنوب تل آویو (رحفوت) اصابت کردند.

پرتاب موشک به تل آویو و اطراف این منطقه از سوی مقاومت اسلامی فلسطین از دیگر اقدامات صورت گرفته در این حوزه به شمار می‌رود. در اثر این حمله و اصابت چند موشک به فرودگاه بن گوریون اسرائیل، این مکان بنا به اعلام شبکه 11 رژیم صهیونیستی تعطیل شده است. (4)

به دنبال جنایات صهیونیست‌ها در قتل عام فلسطینیان در باریکه غزه، حزب‌الله لبنان نیز در ادامه عملیات طوفان الاقصی اقدام به شلیک موشک به مواضع نظامی اسرائیل در قسمت شمالی منطقه اشغالی فلسطین کرد. در واکنش به این اقدام، صهیونیست‌ها مرز لبنان را مورد اصابت موشک قرار دادند. هراس اسرائیلی‌ها از حمله حماس، سبب شده است که بیش از 10 هزار نفر، محل استقرار خود در شهرک‌های مرزی لبنان را رها کنند.

سقوط پهپاد صهیونیست‌ها در فلسطین
پهپاد صهیونیست‌ها در نزاع میان نیروهای اسرائیلی و حماس در منطقه الجلیل که در شمال فلسطین و مرز لبنان واقع شده است سقوط کرد. به دنبال این واقعه، هفت نفر از نیروهای اسرائیلی نیز مجروح شدند. (5)

هلاکت 50 اسیر صهیونیستی در حمله اسرائیل به غزه
به دنبال حمله اسرائیل به غزه در واکنش به عملیات‌هایی که در طوفان الاقصی انجام می‌شود، 50 نفر از اسرایی که در دست حماس اسیر بودند به هلاکت رسیدند. این خبر از سوی ابوعبیده، سخنگوی گردان‌های القسام شاخه نظامی جنبش حماس اعلام شد. (6)

سفر نمایندگان حماس به مسکو
به دنبال طوفان الاقصی، جمعی از نمایندگان مقاومت اسلامی فلسطین حماس به منظور رایزنی درباره راهکارهایی که می‌تواند جنایات صهیونیست‌ها در غزه را متوقف کند به مسکو سفر کرده و با ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه دیدار کردند.

در ادامه این سفر، اعضای حماس با باگدانوف، معاون وزیر خارجه روسیه نیز دیدار و گفت‌وگو کردند و از مواضع ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور این کشور و اقدامات حمایتگرانه و سیاسی روسیه درباره غزه و فلسطین تقدیر کردند.

صحبت درباره آزادسازی فلسطینیانی که در دست صهیونیست‌ها اسیر هستند از دیگر موضوعاتی بود که طی این سفر مورد بحث قرار گرفت. به دنبال سفر هیئتی از حماس، قرار است محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین نیز به روسیه سفر کرده و با پوتین دیدار کند.

در کنار این دیدارها، روسیه در تلاش است تا ضمن گفت‌وگوی تلفنی با اسرائیل و فلسطین، راهی برای رفع مسائل پیش رو بیابد. (7)

میانجیگری برای توقف تنش اسرائیل و فلسطین
از دیگر رویدادهای اخیر درباره طوفان الاقصی می‌توان به سفر گرنت شپس، وزیر دفاع انگلستان به منظور پیشگیری و توقف از توسعه تنش‌ها در منطقه غزه بین فلسطین و اسرائیل، به دو کشور عربستان سعودی و امارات متحده عربی اشاره کرد. (8)

دیدار نماینده ایران و روسیه درباره لزوم توقف جنایت صهیونیست‌ها
در یک اقدام دیپلماسی، علی باقری، معاون سیاسی وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران با میخائیل باگدانف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور در امور خاورمیانه و آفریقا و معاون وزیر خارجه روسیه با محوریت موضوع توقف جنایت صهیونیست‌ها در غزه دیدار کرد. (9) سرعت بخشیدن به ارسال غذا، دارو و ... به منطقه غزه و پایان دادن سریع حمله اسرائیل به فلسطینی‌ها از جمله موضوعات مطرح شده در این دیدار به شمار می‌رود.

رایزنی وزاری عراق و انگلستان درباره طوفان ‌الاقصی

برقراری تماس تلفنی میان محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر عراق با جیمز کلورلی، وزیر خارجه انگلستان و رایزنی درباره موضوعات مختلف و با تمرکز بر موضوع بحران ایجاد شده در منطقه غزه پس از طوفان الاقصی، از جمله رویدادهای دیگر در طول روزهای گذشته بوده است. (10)

تاکید وزیر خارجه اردن بر حمایت از صلح
همچنین ایمن صفدی، وزیر خارجه و معاون نخست‌وزیر اردن با حضور در نشست ویژه مجمع عمومی سازمان ملل به نمایندگی از کشورهای عربی اظهار کرده است که «منطقه خاکستری وجود ندارد و همه ما باید از صلح حمایت کنیم. ما باید از صلح، ارزش‌های انسانی و منشور سازمان ملل حمایت کنیم. به جنگ نه بگویید. به کشتار نه بگویید. جرائم جنگی را محکوم کنید. حق دفاع از خود، مصونیت نیست، اسرائیل نمی‌تواند بالاتر از قانون باشد.»(11)

تهدید اسرائیل از سوی مقاومت اسلامی عراق
ابوعلی العسکری که از مسئولان امنیتی گردان‌های مقاومت اسلامی حزب‌الله عراق است، اسرائیل را طی انتشار بیانیه‌ای تهدید به انجام نبرد فرسایشی بلندمدت کرد و خواستار توقف کشتار مردم غزه و برداشته شدن حصر این باریکه شد. کنار گذاشتن شعار مهاجرت قهری مردم فلسطین از دیگر خواسته‌هایی بود که در این بیانیه منتشر شد. (12)

انتقاد «اردوغان» از بی‌تفاوتی سازمان ملل درباره بمباران غزه
رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه از بمباران منطقه محاصره شده غزه توسط اسرائیلی‌ها با عنوان قتل عام یاد کرده و بی‌تفاوتی اتحادیه اروپا و سازمان ملل در این باره را مورد انتقاد قرار داده است. در این بیانیه آمده است که غرب از قوانینی که در عرصه بین‌الملل وجود دارد عبور می‌کند به این علت که «خونی که ریخته می‌شود، خون مسلمانان است.»(13)

خروج معترضانه نمایندگان عربی و اسلامی از نشست مجمع سازمان ملل

نمایندگان کشورهای عربی و اسلامی به نشانه اعتراض در زمان شروع سخنرانی سفیر اسرائیل، نشست عمومی سازمان ملل را ترک کردند. این اقدام در انتقاد نسبت به جنایاتی که صهیونیست‌ها در غزه مرتکب می‌شوند انجام شده است. (14)







https://www.irna.ir/news/85271020/%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%DA%AF%D9%88%D8%AA%D8%B1%D8%B4-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B3-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86-%D8%B3%D8%AE%D9%86%D8%A7%D9%86%D8%B4-%DA%86%D8%B4%D9%85-%D9%88-%DA%AF%D9%88%D8%B4-%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D8%AF%D8%A7%DB%8C

https://www.irna.ir/news/85271878/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%B5%D9%87%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%BA%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1

https://www.irna.ir/news/85271947/%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%AA%D9%84-%D8%A2%D9%88%DB%8C%D9%88

https://www.irna.ir/news/85271855/%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%84-%D8%A2%D9%88%DB%8C%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%86-%DA%AF%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%87%D8%AF%D9%81-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA

https://www.irna.ir/news/85271782/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%81-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7-%DB%8C%DA%A9-%D9%BE%D9%87%D9%BE%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%BA%D8%A7%D9%84%DB%8C

https://www.irna.ir/news/85271840/%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%DB%B5%DB%B0-%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%BA%D8%B2%D9%87

https://www.irna.ir/news/85271839/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF

https://www.irna.ir/news/85271939/%D8%B3%D9%81%D8%B1-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D8%A8%D9%87-%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%BA%D8%B2%D9%87

https://www.irna.ir/news/85271912/%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84

https://www.irna.ir/news/85271877/%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B4-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C

https://www.irna.ir/news/85271874/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%B5%D9%87%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA

https://www.irna.ir/news/85271843/%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%81%D8%B1%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF

https://www.irna.ir/news/85271848/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%BA%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%BA%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%AA%D9%84-%D8%B9%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA

https://www.irna.ir/news/85271845/%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86

طوفان الاقصی

«طوفان الاقصی» چیست؟

چند گروه از نیروهای مسلح فلسطینی که از بطن آحاد مردم برخاسته‌اند، (1) با هدایتگری و رهبری نیروهای حماس (جنبش مقاومت اسلامی که یک نهاد سازمان یافته سیاسی و نظامی است و از مسلمانان اهل تسنن تشکیل شده است) (2) در هفتم ماه اکتبر سال 2023 میلادی (15 مهر 1402) حمله وسیعی را علیه اسرائیل از سمت غزه شروع کردند.

در طوفان الاقصی چه اتفاقی افتاد؟
نیروهای مردمی فلسطینی با عبور از مرز غزه و اسرائیل، به شهرک‌ها و تجهیزات نظامی صهیونیست‌ها دست پیدا کردند. عنوان طوفان الاقصی از نامی گرفته شده که گردان عزالدین قسام (شاخه نظامی گروه حماس) روی عملیات خود گذاشته است.

طوفان الاقصی اولین عملیات مسلحانه علیه صهیونیست‌ها از 1948 تاکنون است که در داخل محدوده استقرار اسرائیلی‌ها صورت گرفته است. عملیات طوفان الاقصی در ساعات اولیه صبح آغاز شد. در این تهاجم، علاوه بر حملات موشکی، نفربرهای حماس به منطقه صهیونیست‌نشین حمله کردند. این عملیات به انتفاضه سوم فلسطین نیز شهرت پیدا کرده است.

در عملیات طوفان الاقصی، در حدود 5 هزار راکت از سمت فلسطین به سوی اسرائیلی‌ها پرتاب شد و این حمله تا 8 اکتبر نیز ادامه داشت. در اثر این حرکت استراتژیک، 700 صهیونیست کشته شدند. به دنبال این وضعیت، اسرائیل اعلام وضعیت اضطراری کرد.



اطلاعات ارائه شده از سوی رژیم صهیونیست‌ها درباره رویدادهایی که در طوفان الاقصی به وقوع پیوسته است، نشان از آن دارد که 210 نفر اسرائیلی در دست حماس و نیروهای فلسطینی اسیر هستند.

حماس و نیروهای فلسطینی همچنین در غروب هفتم اکتبر نیز شروع به شلیک 150 موشک به اسرائیل کرد و سبب بروز انفجارهایی در مناطق یبنه، گیواتائیم، بت یام، بیت دگان، تل آویو و ریشون لتسیون شد.

دستگیری تعدادی سرباز اسرائیلی و تحت اختیار گرفتن ایستگاه پلیس شهر سدروت از دیگر اقداماتی بود که فلسطینیان در حمله به اسرائیل به انجام رساندند. در این اقدام 30 نفر از صهیونیست‌ها نیز به هلاکت رسیدند. همچنین اعلام شده است که گذرگاه بیت حانون معروف به ارز که در میان بیت حانون غزه و کیبوتص ارز در اسرائیل واقع شده است نیز در کنترل حماس درآمد. (3)

طوفان الاقصی و جشنواره موسیقی رعیم
پیش از اینکه حماس و فلسطینیان به اسرائیل حمله کنند، در وهله نخست جشنواره‌ موسیقی با عنوان رعیم را مورد حمله قرار دادند. در اثر این اقدام، 260 نفر به هلاکت رسیدند و شمار بسیاری مجروح شدند.

تعدادی از نیروهای حماس با استفاده از پاراگلایدر به این جشنواره حمله کردند و ساعت 6 و 30 دقیقه صبح روز هفتم اکتبر به این منطقه که در نزدیکی کیبوتص رعیم واقع شده است رسیدند. در اثر این حمله، شمار فراوانی از اسرائیلی‌ها به دست نیروهای فلسطینی اسیر و به غزه منتقل شدند. (4)



از سویی خودروهای فلسطینیان به ماشین‌هایی که در حال فرار از منطقه بودند تیراندازی کردند و این نشان از حضور نیروهای حماس در منطقه استقرار صهیونیست‌ها در ساعات اولیه صبح روز حمله دارد.

منطقه عملیات طوفان الاقصی
در عملیات طوفان الاقصی نیروهای مسلح مردمی فلسطین و حماس وارد محدوده سکونت اسرائیلی‌ها شدند و از مسیر چند کیبوتص (که در واقع جامعه‌ای سنتی و مبتنی بر حوزه کشاورزی است و نخستین آنها در سال 1910 راه‌اندازی شده (5) و در مجاورت باریکه غزه واقع شده است)، به این منطقه ورود کردند.

در ادامه مسیر پیشروی، نیروهای مسلح مردمی فلسطین و حماس از شهر سدروت که در جنوب منطقه صهیونیست‌نشین قرار دارد و در قسمت غربی صحرای نگب واقع شده است و 20 هزار نفر جمعیت دارد (6) نیز عبور کردند. فاصله این شهر از نوار غزه 10 کیلومتر است.

موشک‌هایی که از غزه به اسرائیل پرتاب شدند، مناطقی از جمله اطراف نوار غزه، دشت شارون، جدره، هرزلیه، تل آویو و اشکلون را مورد اصابت قرار دادند. انفجارهای باعث به صدا درآمدن آژیر حمله هوایی در مناطق اسرائیلی بیر شوا، اورشلیم، رهاوت، ریشون لتسیون و پایگاه هوایی پالماچیم نیز شد.

واکنش اسرائیل به طوفان الاقصی
با انجام عملیات طوفان الاقصی، صهیونیست‌ها برای نخستین بار پس از جنگی که میان اعراب و اسرائیل در سال 1973 روی داد و سوریه و مصر به پشتیبانی چند کشور عربی دیگر با صهیونیست‌ها در شرق کانال سوئز و ارتفاعات جولان درگیر شدند و به یوم کیپور شهرت یافت، به صورت آشکار و علنی اعلان جنگ کردند. (7)



به دنبال شروع طوفان الاقصی، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی 5 بار با جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا تماس تلفنی گرفته و درباره اوضاع منطقه سکونت صهیونیست‌ها، حملات حماس و فلسطینی‌ها و همچنین اقدامی که باید صورت دهد رایزنی کرده است.

در این میان صحبت از مقابله زمینی با نیروهای حماس و فلسطین شده بود که با مخالفت ایهود اولمرت، نخست وزیر اسبق صهیونیست‌ها بنا به تجربه جنگ زمینی سال 2008 و شکستی که متحمل شدند روبرو شد. (8)

تلفات اسرائیل در طوفان الاقصی

بنا به اعلام سخنگوی ارتش اسرائیل، 265 نظامی در عملیات طوفان الاقصی به هلاکت رسیدند. البته اطلاعات ارائه شده از سوی رسانه‌هایی رژیم صهیونیستی حاکی از آمار دیگری است که 1500 کشته و 3400 مجروح را بیان می‌کند.

عملیات «شمشیرهای آهنین» اسرائیل در پاسخ به «طوفان الاقصی»

در حمله هوایی رژیم صهیونیستی به غزه در تلافی عملیات طوفان الاقصی با عنوان شمشیرهای آهنین، از 7 اکتبر تاکنون 560 فلسطینی به شهادت رسیدند. همچنین 2 هزار و 900 نفر مجروح شدند. در این میان در اثر حمله صهیونیست‌ها به اردوگاه آوارگان جبالیه، ده‌ها نفر از مردم فلسطین شهید شدند.

همچنین در 8 مورد قتل عام خانوادگی، 54 نفر از فلسطینیان به دست اسرائیلی‌ها به شهادت رسیدند. از جمله اماکنی که مورد حمله اسرائیل در غزه قرار گرفتند می‌‍توان به مسجد العباس، اسسوسی، الیرموک، الامین محمد، احمد یاسین، محمد الحبیب و الغربی اشاره کرد. (9)

شمار فراوانی از تانک‌های اسرائیلی در قالب 10 عراده، خودروی زرهی و تشکیلات نظامی ارتشی در نوار غزه مستقر شدند. همچنین در اثر حملاتی که اسرائیل به نوار غزه کرده است، 4 مسجد تخریب شدند.





https://abadis.ir/fatofa/%D8%B4%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C/

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3

https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%B0%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A8%DB%8C%D8%AA_%D8%AD%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86

https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%B1%D8%B9%DB%8C%D9%85#%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9

https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%DB%8C%D8%A8%D9%88%D8%AA%D8%B5

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%AA

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D9%86%DA%AF_%DB%8C%D9%88%D9%85_%DA%A9%DB%8C%D9%BE%D9%88%D8%B1

https://www.mehrnews.com/news/5911748/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%B5%DB%8C

https://www.trt.net.tr/persian/mntqh/2023/10/09/akhryn-amr-hmlt-sry-yl-bh-gzh-w-khrnh-bkhtry-560-khshth-w-2900-mjrwh-2048176